Ruby là gì?

Ruby là một ngôn ngữ lập trình phiên dịch mã nguồn mở đa nền và hướng đối tượng. Ruby được xây dựng dựa trên Nguyên tắc Ít gây ngạc nhiên nhất (PoLS - Principle of Least Surprise). Matz (người tạo ra ngôn ngữ Ruby) nói:

“Tôi muốn giảm thiểu sự phiền phức gặp phải khi lập trình, do đó tôi muốn giảm thiểu công sức bỏ ra. Đó là mục đích chính của việc xây dựng ngôn ngữ Ruby. Tôi cũng muốn thấy thích thú khi lập trình. Sau khi cho ra đời Ruby và mọi người trên khắp thế giới biết đến Ruby, họ nói họ cũng cảm thấy như tôi. Họ nghĩ ra cụm từ Nguyên tắc Ít gây ngạc nhiên nhất”.

Năm 2004, ngôn ngữ Ruby đột nhiên thu hút được sự chú ý của các lập trình viên với sự ra đời của bộ khung lập trình Web Ruby on Rails của David Heinemeier Hansson.

Yukihiro Matsumoto, thường được gọi là “Matz”, tạo ra ngôn ngữ Ruby vào năm 1993.

Vậy, Ruby giúp gì được cho bạn?

Trong cuốn sách Ruby for Rails của mình, David Black nhắc đến Ruby như một nền tảng vững chắc cho các nhà phát triển Rails. Tìm hiểu cặn kẽ về Ruby, sẽ giúp bạn:
• Hiểu được cặn kẽ cách làm việc của ứng dụng Rails bạn đang xây dựng.
• Vượt lên trên những giới hạn và kĩ thuật thông thường sẵn có trong Rails, từ đó có thể sử dụng Rails một cách hiệu quả hơn theo cách của bạn.
• Hiểu được mã nguồn của bộ khung Rails, qua đó bạn sẽ tự tin hơn khi thảo luận với các lập trình viên khác về Rails, và thậm chí còn có thể tham gia đóng góp cho bộ khung này bằng cách tìm và sửa lỗi cho nó.
• Là một công cụ tuyệt vời cho việc quản lý các công việc liên quan tới ứng dụng của bạn (ví dụ như chuyển mã từ phiên bản cũ sang phiên bản mới .v.v.)

Cài đặt Ruby

Cách đơn giản nhất để cài đặt Ruby trên Windows là sử dụng trình cài One-click Ruby Installer. Bản ổn định mới nhất tại thời điểm này là bản 1.8.6-25. Sau khi down được bản mới nhất về, click đúp vào file đó và cho chạy trình cài đặt (tốt nhất là sử dụng cài đặt mặc định). Sau khi cài xong Ruby, đường dẫn tới thư mục chạy Ruby sẽ được cài vào biến path trong System Environment Variable.

Cài xong Ruby theo cách này, bạn sẽ có trong tay chương trình sửa mã SciTE và quyển sách “Programming Ruby First Edition”.

Đối với các hệ điều hành khác, xin xem hướng dẫn tại 2 trang sau:
The Tiger’s Vest (with a Basic Introduction to Irb)
Learn to Program

Môi trường lập trình Ruby

Bên trong thư mục ruby sau khi cài đặt, trình cài đặt sẽ tạo ra một số thư mục con nữa.
• /bin chứa các trình chạy ruby (ruby và irb).
• /lib/ruby/1.8 chứa các file mã Ruby. Các file này cung cấp chức năng thư viện mã, nhờ đó bạn có thể lồng vào chương trình của mình khi cần một số tính năng nhất định.
• /lib/ruby/1.8/i386-mswin32 chứa các thư viện và phần mở rộng liên quan đến cấu trúc Ruby.
• /lib/ruby/site_ruby dùng để chứa những phần mở rộng và thư viện không đi kèm khi cài đặt (tức là những cái bạn sẽ tự cài vào sau này)
• /lib/ruby/gems là hệ thống đóng gói Ruby-Gems. Trong thư mục này còn có một hoặc nhiều thư mục con nữa. Nếu bạn mày mò trong những thư mục này bạn sẽ có thể tìm được mã nguồn của bộ khung Rails.
• /src chứa mã nguồn Ruby
• /samples chứa các đoạn mã của các chương trình Ruby mẫu.