Chỉ số TIOBE – chỉ số phổ biến của các ngôn ngữ lập trình
Hôm qua rong chơi trên mạng thì tìm được trang này: http://www.tiobe.com/index.htm?tiobe_index
TIOBE là 1 công ty phần mềm (hình như thế). Họ tự lập ra chỉ số TIOBE để xếp hạng các ngôn ngữ dựa trên mức độ phổ biến. Vậy họ dựa trên tiêu chí nào để đánh giá?
Bảng xếp hạng các ngôn ngữ phổ biến nhất dựa trên chỉ số TIOBE
(Click vào để xem đầy đủ)
Tiêu chí đánh giá
Rất khó để có thể biết được chính xác đã có bao nhiêu dự án dùng ngôn ngữ A, bao nhiêu dòng mã được biết bởi ngôn ngữ B, bao nhiêu người đang sử dụng ngôn ngữ C .v.v. Vậy nên hiện giờ cách tốt nhất là xem xem ngôn ngữ nào được nhắc đến nhiều nhất trên mạng. Đó là cách làm của TIOBE.
Họ chọn các cỗ máy tìm kiếm phổ dụng nhất: Google, Google Blogs, MSN, Yahoo và cả dịch vụ chia sẻ video YouTube để xếp hạng các ngôn ngữ (bản thân các cỗ máy này cũng được chọn lọc dựa trên xếp hạng của alexa). Cách tính chỉ số như sau:
Họ sử dụng câu lệnh search +”{ngôn ngữ} programming” trên các cỗ máy tìm kiếm trên, và ghi lại số kết quả của mỗi cỗ máy. Sau đó dùng tổng số kết quả để sắp xếp các ngôn ngữ, và chọn ra 50 ngôn ngữ đứng đầu.
Tiếp theo họ tính chỉ số của từng ngôn ngữ trong 50 ngôn ngữ này bằng phép tính sau:
((hits(PL,SE1)/hits50(SE1) + … + hits(PL,SEn)/hits50(SEn))/n
Trong đó PL là ngôn ngữ lập trình đang xét. SE1, SE2 … SEn là các cỗ máy tìm kiếm (n = 5). hits(PL,SE1) là số kết quả tìm kiếm ngôn ngữ lập trình PL trên cỗ máy SE1. hits50(SE1) là tổng số kết quả của 50 ngôn ngữ đã chọn ra ở trên tìm được trên cỗ máy SE1.
Như vậy, TIOBE index (chỉ số TIOBE) đánh giá gần sát với thực tế về độ phổ biến của các ngôn ngữ trên internet.
Chỉ số này được dùng để làm gì?
Theo định nghĩa chính thức của chỉ số này, các ngôn ngữ được cho điểm A, A-, A–và B. Trong đó các ngôn ngữ điểm A là các ngôn ngữ được đánh giá là chính thống. B là không chính thống, còn A- và A–là nằm ở giữa 2 loại này. Nếu một ngôn ngữ nào giữ được chỉ số TIOBE ở khoảng 0.7% trong vòng ít nhất 3 tháng thì sẽ được điểm A. Trong hai tháng đầu có mặt trong bảng xếp hạng, ngôn ngữ đó sẽ có điểm A– và A-.
Như vậy dựa trên thang điểm đánh giá này, ta có thể đánh giá được xu hướng phát triển của các ngôn ngữ, từ đó xác định được mình nên bổ xung ngôn ngữ nào vào vốn kiến thức của mình để không trở nên lỗi thời.
Nhìn lại bảng xếp hạng, ta có thể để ý thấy vài điểm sau:
Ngôn ngữ họ C đang mất dần ưu thế
Mặc dù đang đứng thứ 2 sau Java, chỉ số của C đang tụt xuống nhanh chóng. Cách đây 7 năm C vẫn chiếm 20% số kết quả search, nhưng giờ đây đã tụt xuống còn 13%. Ta cũng có thể thấy C là một trong số ít các ngôn ngữ lập trình cấu trúc còn trụ lại trong bảng này đến giờ (Pascal đứng thứ 19 nhưng không bị giảm sút “phong độ” quá nhiều). C++ cũng đang có chỉ số giảm dần và chắc năm sau sẽ mất vị trí vào tay Python.
Các ngôn ngữ mới như Lua và Ruby đang được đón nhận nồng nhiệt
Nhìn vào biểu đồ có thể thấy các ngôn ngữ này trưởng thành nhanh như thế nào. Mặc dù đều được sáng tạo ra từ giữa thập kỉ 90, nhưng thời gian gần đây đã chứng kiến sự bùng nổ mối quan tâm về các ngôn ngữ mới này. Có thể hôm nay là lần đầu tiên bạn nghe thấy những cái tên đó, nhưng không biết năm sau bao nhiêu cái tên mới sẽ nổi lên và bao nhiêu cái tên cũ sẽ chìm vào quên lãng.
Các ngôn ngữ bạn nên bắt đầu có kế hoạch học từ hôm nay
Java – chắc chắn phải một thời gian dài nữa mới chịu nhường lại ngôi vị của mình cho ngôn ngữ khác.
Visual Basic - khả năng phát triển ứng dụng nhanh chóng trong VB là thế mạnh lớn của ngôn ngữ này. Nhiều người chỉ trích VB là sẽ làm cho coder trở nên lười nhác, nhưng thực tế VB năng suất hơn C++ nhiều đối với những ứng dụng quy mô nhỏ và không đòi hỏi tài nguyên cấu hình cao.
PHP – học lập trình Web ít nhất nên biết qua.
Ruby – Tớ cá với các bạn là năm nay bạn sẽ nghe thấy cái tên này rất nhiều. Ruby on Rails là bộ khung lập trình Web có năng lực ngang bằng với PHP (nhiều khi lại năng suất hơn).
Lua – Chắc bạn nên dành ngôn ngữ này cho 1 hoặc 2 năm nữa sau khi được cộng đồng hỗ trợ nhiều hơn. Nhưng nên làm quen dần với cái tên này 
Tuy nhiên các bạn không nên dựa vào bảng xếp hạng này để quả quyết ngôn ngữ nào là hay hơn hay thông dụng hơn ngoài đời, vì những con số này chưa chắc đã chính xác. Các cỗ máy tìm kiếm thay đổi thuật toán thường xuyên, và với sự bùng nổ của Internet thì không có gì là tuyệt đối cả. Các bạn chỉ nên sử dụng chỉ số này để tham khảo xem mình nên học tiếp gì và định hướng nghề nghiệp sau này của mình ra sao 
Chúc may mắn 